Spiegellijst
Gestoken spiegellijst
Vlaams, Antwerpen
notenhout gedeeltelijk verguld
ca. 1550-1570
hoogte 79 cm x breedte 47cm.
Deze zeer zeldzame, gestoken lijst is gemaakt onder invloed van de Italiaanse “groteske” stijl. De beroemde Vlaamse ontwerper en architect Cornelis Floris de Vriendt ( Antwerpen 1514-1575) heeft deze stijl in de Nederlanden geďntroduceerd met talloze door hem gemaakte ontwerptekeningen. Hierin nemen de cartouches met band- en rolwerkmotieven een belangrijke plaats in. Deze motieven zijn ook in deze lijst verwerkt. Rolwerk is de cartouche vorm die gebogen vormen heeft alsof het perkament is. Het bandwerk zijn de linten die als het ware door de cartouches gestoken zijn en waaraan vruchtentrossen hangen. De tronies van mensenkopjes en leeuwenmaskers en de twee staande figuren zijn ook typisch voor deze stijl.
In de Noordelijke Nederlanden was het Hans Vredeman de Vries als opvolger van Cornelis Floris, die deze stijl introduceerde in tekeningen.
Voor de Nederlanden is dit de vroegste Renaissance vorm die in Vlaanderen ontstaan is rond 1550. In diverse kerken bevinden zich nog epitafen met band- en rolwerk naar ontwerp van deze Cornelis Floris. Dit zijn vaste interieur stukken en daarom zijn ze nog bewaard gebleven.
Een individueel houten object als deze spiegel is dan ook uitermate zeldzaam.
In de tentoonstelling over het werk van Hans Vredeman de Vries en de Renaissance in Antwerpen in 2002 (Tussen Stadspaleizen en luchtkastelen), kon men slechts over twee voorbeelden beschikken van een dergelijke lijst.
De lijst is gemaakt van notenhout en is licht gebogen. Met bladgoud zijn de linten en contouren geaccentueerd. Er bevinden zich diverse cartouches in deze lijst.
Aan de bovenzijde bevinden zich twee staande figuren in een ontspannen houding. Zij houden een tros fruit vast in de ene hand en een lint in de andere hand die dwars door het cartouche gaat en waaraan ook een tros fruit hangt. Zowel in het bovenste gedeelte van de lijst als in het onderste bevinden zich bolvormige motieven in een soort lijstje.
Aan de vier zijden van het spiegelglas zijn twee mensenkopjes en twee leeuwenkoppen in reliëf weergegeven.
